Inleiding

Kernzin: Een filosofische dialoog onderzoekt of moreel denken mogelijk is zonder menselijke vooroordelen en culturele kaders.

TREBLA: Goedemorgen Alex.

ALEX: Goedemorgen Trebla.

TREBLA: Hoe gaat het met je? Ik ben blij dat je me wilt vergezellen op mijn dagelijkse wandeling.

ALEX: Het is een mooie dag, laten we genieten van het gele landschap met bloeiend koolzaad.

TREBLA: Tijdens mijn dagelijkse wandelingen luister ik vaak naar podcasts over filosofie, wetenschap en evolutie. Daarna reflecteer ik op wat ik heb gehoord. Zou je het interessant vinden om, terwijl we wandelen, samen over deze onderwerpen na te denken?

ALEX: Dat lijkt me heel interessant.

TREBLA: Eén van de dingen die me opviel was de discussie over goed en kwaad, vooral met betrekking tot de mens. Zullen we eerst bespreken hoe we goed en kwaad het beste kunnen benaderen, Alex?

ALEX: Ja, dat lijkt me een interessante uitdaging.

TREBLA: Denk je niet dat één van de grootste problemen is dat we zelf onderdeel zijn van de mensheid? We noemen iets “goed” wanneer het ons voordeel lijkt te geven.

ALEX: Dat klinkt logisch, maar hoe kunnen we daaraan ontsnappen?

TREBLA: Misschien door mentaal afstand te nemen. Door onszelf buiten het systeem te plaatsen en de aarde als geheel te beschouwen.

ALEX: Ja, dat lijkt me een redelijk uitgangspunt.

TREBLA: Op Aarde vinden we dieren, mensen, vegetatie, diverse landschappen, enzovoort. Beschouw het alsof iemand een modeltreintraject heeft gebouwd met bomen, skiliften en spoorwegen, en nu bezig is te overwegen of alles goed werkt. En bij goed bedoelen we hier dat het systeem zodanig werkt dat het blijft voortbestaan en zich niet vernietigt.

We moeten naar dit systeem kijken zoals een toeschouwer naar een model kijkt: met oog voor het geheel, zonder direct morele oordelen over de afzonderlijke onderdelen.

ALEX: Het lijkt me een goed startpunt.

TREBLA: Dus ons belangrijkste doel is om de werking van dit subsysteem ‘Aarde’ te doorgronden. Dus we moeten niet de mens centraal stellen, maar juist het subsysteem Aarde; de mens is daar maar een onderdeel van. Het maakt niet uit als één onderdeel minder goed functioneert, zolang het geheel maar voldoende in evenwicht blijft om te functioneren.

Dus een fundamentele vraag dringt zich op: vanuit welk perspectief kijken we eigenlijk?